Монгол улс тус байгууллагын гишүүн болох хүсэлтээ анх 1991 онд илэрхийлж байсан. Гэвч тэр үед ПЕКК-ийн гишүүн байх шаардлагыг хангаагүй байсан тул элсэж чадаагүй юм. ПЕКК-ийн гишүүн байхын тулд дөрвөн шаардлагыг хангасан байх ёстой. Үүнд: Нэгдүгээрт, Номхон далайн бүс нутагт газар зүйн байршилтай байх Хоёрдугаарт, Номхон далайн бүс нутагт эдийн засгийн идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулдаг байх. Гуравдугаарт, Үндэсний хороо байгуулан, өргөдлөө өгснөөс хойш 3 жилийн хугацаанд ПЕКК-ийн үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцож ирсэн байх. Дөрөвдүгээрт, бусад гишүүн орнуудтай нягт харилцаа холбоотой байх гэсэн шаардлагууд байдаг.

Эдгээр шаардлагуудыг хангаж түүний дагуу ажиллахын тулд бие даасан төрийн бус байгууллагын статустай Үндэсний Хороо байгуулах хэрэгцээ бий болсон. Үүний дагуу 1998 оны 12-р сарын 15-нд Монгол Улсын Гадаад харилцааны яам санаачлан хувийн хэвшил, эрдэмтэн судлаачид, төр засгийн албаны хүмүүс оролцсон хурлаас Номхон далайн бүс нутгийн эдийн засгийн хамтын ажиллагааны зөвлөлийн Монголын Үндэсний Хороог (МОНКПЕК) үүсгэн байгуулсан юм. МОНКПЕК байгуулагдснаас хойш маш идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж ирсэн, тухайлбал ПЕКК-ийн салбар хэд хэдэн хуралд оролцсон ба Улаанбаатар хотноо эдийн засаг хөгжлийн асуудлаар Азийн сангийн дэмжлэгээр семинар, уулзалт зохион байгуулж ирсэн. ПЕКК-д 2000 оны 4 дүгээр сард БНХАУ-ын Далянь хотод болсон ПЕКК-ийн Байнгын Хорооны хурлаар хавсарсан гишүүн статустайгаар гишүүн болсон. ПЕКК нь гишүүнээр элсэхэд бүс нутгийн аль ч оронд саад тотгор байхгүй, үйл ажиллагаанд нь байнга идэвхтэй оролцох, гишүүнчлэлийн татварыг төлж байх явдал гол нөхцөл нь байдаг.

Монгол улс ба АПЕК

Монгол Улс ПЕКК-т элссэнээр АПЕК-т элсэн орох эхний алхамаа хйисэн гэсэн үг юм. Монгол улсын Засгийн Газрын мөрийн хөтөлбөрт “...АПЕК, Ази-Европын улс төр, эдийн засгийн хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхэд чиглэсэн олон талт яриа хэлэлцээнд оролцоно” гэсэн зорилт тавьсан байдаг. АПЕК-ийн гишүүд нь ПЕКК-ийн гишүүдээс бүрддэг бөгөөд АПЕК-т элсэхийн тулд ПЕКК-д хэсэг хугацаанд ажилладаг хэвшил тогтжээ. Тухайлбал АПЕК-ийн 23 гишүүн орноос зөвхөн Папуа Шинэ Гвиней-гээс бусад нь бүгд ПЕКК-ийн гишүүн юм. АПЕК-т 1997 онд элссэн ОХУ, Вьетнам, Перу 3 орон мөн л ПЕКК-ийн гишүүнчлэлээр дамжин АПЕК-д элссэн байна. АПЕК нь 1997 онд Ванкувер-т болсон хурлаараа АПЕК-ийн гишүүнлэлийг 2007 он хүртэл 10 жилийн турш өргөтгөхгүй байх хориг тавсан билээ. Саяхан 2007 онд Австалийн Сиднейд болсон хурлаараа мөн АПЕК-ийн гишүүнчлэлийн асуудлыг 2010 он хүртэл хойшлууллаа. Иймд АПЕК-т элсэх үндэсний чадавхи, хүний нөөцөө бэлтгэхэд ПЕКК-ийн дэмжлэг туслалцаа шаардлагатай юм.

21-р зуунд Монгол Улсын гадаад бодлого, олон улсын хэмжээнд дипломат үйл ажиллагааны олон талт хэмжигдэхүүн, шалгуураар тодорхойлогдоно. Тэр олон талт хэмжигдэхүүний нэг нь манай улсаас Ази Номхон далайн бүс нутагтай харилцах харьцаа юм .1990 оноос Ази Номхон далайн бүс нутаг нь Монголын гадаад бодлогын тэргүүлэх чиглэл боллоо. Энэ нь юуны өмнө, Монгол улсын хурдацтай хөгжлийн таатай нөхцлийг бүс нутагт явагдаж буй улс төр эдийн засгийн ажиллагааг цогцолбороор нь үнэлэх явцтай нэгдэх, энэ бүс нутгийн хамтын нийгэмлэгтэй холбоо тогтоох шаардлага гарч ирсэнтэй холбоотой.

Нөгөөтэйгүүр соёл иргэншил үндэсний онцлог, идэвхитэй үйл ажиллагаа явуулах утгаар ч Монгол улс нь Ази Номхон Даалайн бүс нутагт, тухайлбал Зүүн хойд Азийн салбар бүс нутагт хамрагдах улс билээ. Ийм ч учраас Засгийн газрын мөрийн хөтөлбөрт Ази Номхон далайн бүс нутагт идэвхитэй үйл ажиллагаа явуулж тус бүс нутгийн орнуудтай олон талын хамтын ажиллагаа харилцааг өргөжүүлэн хөгжүүлнэ гэж заасан юм.

Олон тулгуурт бодлогын хүрээнд бүс нутаг, ПЕКК-ийн гишүүн нөлөө бүхий орнуудтай түлхүү харилцааг хөгжүүлж аль болох олон тооны дэмжигчид анд нөхөдтэй байх нь манай орны хувьд улс төр санхүүгийн тусламж авахад маш дөхөмтэй болж, манай улсын олон улсын тавцан дээрх байр суурийг бэхжүүлэх болно.

Манай улс далайд гарцгүй , газарзүйн хувьд хязгаарлагдмал ч мэлээллийн эриний технологи ашиглан, интернетйин сүлжээгээр аялж бүс нутгийн орнуудыг танин мэдэж тэдгээр орнуудад чөлөөтэй зорчин, худалдаа арилжаа хийж, эдийн засгийн эрчимтэй харилцаанд орлоо.

Монгол Улс ПЕКК-ийн хавсарсан гишүүн болсноор АПЕК-т ажиглагч статустай энэ байгууллагаас олон талын туслалцаа авах хаалга үүд нээгдэж байгаа юм. Цаашид жинхэнэ гишүүн болох шаадлага байгаа юм.

Зохион байгуулалт

Д.Одхүү

Тэргүүн, Засгийн Газрын Зөвлөлийн тэргүүн

УИХ-ын гишүүн

Д.Жаргалсайхан

Ерөнхий нарийн бичгийн дарга, МОНПЕКК

Х.Наранхүү

Удирдах зөвлөлийн гишүүн, Бизнесийн Зөвлөлийн Тэргүүн

УИХ-ын гишүүн

Ч.Хашчулуун

Удирдах зөвлөлийн гишүүн, Эрдэм Шинжилгээний Зөвлөлийн тэргүүн

Үндэсний хөгжил шинэтгэлийн хорооны дарга

Ö.̺íõöýöýã ,ÿéöýòãýõ çàõèðàë,МОНПЕКК

Үйл ажиллагаа

Монгол улс энэ байгуулагын гишүүн болсноор зөвхөн хоёр талт хамтын ажиллагааны хүрээнээс гарч бүс нутгийн болон олон талт хамтын ажиллагааны хүрээнд улс төр, эдийн засгийн өргөн цар хүрээтэй үйл ажиллагааг явуулах тааламжит орчинг бүрдүүлж эрдэм шинжилгээ, бизнес, төр засгийн албаны хүмүүсийн хамтын ажиллагааны холбоонд түшиглэн бодлогоо шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр боловсруулан хэрэгжүүлж глобалчлалын үйл явцад нэгдэн орж, манай улсын бүс нутагт чиглэсэн идэвхитэй үйл ажиллагааг олон улсын зүгээс хүлээн зөвшөөрөх зам нээгдэж байгаа юм.